સૂક્ષ્મ તત્વો સામાન્ય રીતે હલકા પોતવાળી, રેતાળ, વધુ ધોવાણવાળી કે ઓછા નિતારવાળી, ખારી તથા ભાસ્મિક જમીન, સેન્દ્રિય તત્વનું પ્રમાણ ઓછું હોય તેવી જમીન, ચુનાનું પ્રમાણ વધુ હોય તેવી જમીનમાં તથા લભ્ય ફોસ્ફરસનું પ્રમાણ વધુ હોય તેવી જમીનમાં જુદા જુદા સૂક્ષ્મ તત્વોની ખામી જોવા મળે છે છેલ્લા વર્ષો દરમ્યાન છાણિયા કે દેશી ખાતરોનો વપરાશ એકદમ ઘટી જવાથી તેમજ એક ધારા બી. ટી. કપાસના વાવેતરથી આપણા વિસ્તારની જમીનોમાં સૂક્ષ્મ તત્વોની ઉણપ ઉત્તરોત્તર વધતી જાય છે. સૌરાષ્ટ્રની મોટાભાગની જમીનો ચૂનાયુક્ત હોવાથી લોહ, જસત અને બોરોન તત્વની ઉણપ વ્યાપક પ્રમાણમાં જોવા મળે છે

કપાસ : મોલો-મશી, તડતડીયાં, સફેદમાખી, થ્રિપ્સ
બ્યૂવેરીયા બેસીયાના કે વટિર્સીલીયમ લેકાની નામની ફૂગનો પાઉડર 60 ગ્રામ 15 લિટર પાણીમાં ભેળવી છંટકાવ ફ્લોનિકામાઈડ ૫૦ ડબલ્યૂજી 6 ગ્રામ અથવા ડાયફેન્થ્યૂરોન ૫૦ ડબલ્યૂપી 15 ગ્રામ અથવા ઈમિડાક્લોપ્રીડ ૧૭.૮ એસએલ 6 મિલિ



















