કુદરતના સહયોગની વાત કરીયે. આપણી જમીનના કરોડો ઉપયોગી સૂક્ષ્મ જીવો આપણી મદદે ઈશ્વરે મોકલ્યા છે. ઉપયોગી ફૂગ એટલે કે મિત્ર ફુગની વાત કરીયે. અમુક સહજીવી રીતે રહેનારા જીવો કુદરતે બનાવ્યા છે. મતલબ બન્ને જીવોના સહજીવનથી બન્નેને લાભ થાય છે, દા.ત.માઈકોરાઈઝા નામની એક ફુગ છે. આ માઈકોરાઈઝા ફૂગ એ કોઈ પણ છોડના મૂળ સાથે વીંટળાય છે, છોડ પાસેથી ગ્લુકોઝ અને પોષણ મેળવીને પોતે વૃધ્ધિ પામે છે પણ સાથે સાથે છોડને મોટો લાભ કરાવે છે. એટલે કે કે આ માઈકોરાઈઝા ફૂગ સહજીવી જીવન જીવે છે. માઈકોરાઈઝા વૃધ્ધિ થતા તેમના સંપર્કમાં આવતા પોષક તત્વોને સરળતાથી ઓગાળીને છોડના મૂળ સુધી ખેચી લાવે છે એટલે મૂળને તો જલસો પડી જાય છે. આપનો પાક તંદુરસ્ત બને છે .બઝારમાં માઈકોરાઈઝા મળે છે તેનો ઉપયોગ કરી આ વર્ષે વાપરી જોજો .
