મનુષ્યને વિકસવામાં હુંફ જોઈએ, પોષણ જોઈએ, પ્રેમ જોઈએ, ટાઢ-તડકાને વરસાદ સામે રક્ષણ જોઈએ ટુંકમાં રોટી – કપડા- મકાન ની પ્રાથમિક જરૂરિયાત મેળવે પછી પોતાની બુદ્ધિ, કૌશલ્ય અને સમજણનો સમન્વય કરીને ઉંચાઈઓ આંબી શકે. છોડની આજુબાજુનું પર્યાવરણ અને તેને લગતા વિજ્ઞાનીક ઉપકરણોને આધારે વિદેશ ની ખેતી સમૃદ્ધ છે અને ત્યાં તેઓ ધાર્યું ઉત્પાદન લે છે. આપણે કેમ નહિ ? આપણા પાકની આજુબાજુ – ઉપર નીચે નજર કરી એ ત્યારે તેના વિકાસમાં તેની ઉત્પાદન ક્ષમતાને પૂરેપુરી બહાર લાવવામાં કેવા કેવા પરિબળો કામ કરતા હશે ? તેનો કોઇ દિવસ વિચાર કર્યો છે ? આપણે ખેતીમાં બીજ વાવીએ છીએ ત્યારે આપણું અંતિમ લક્ષ્ય વધુ ઉપજ મેળવવાનું હોય છે. તેથી સૌથી પહેલું બીજ એવું પસંદ કરવું જરૂરી કે જેનો જીનોટાઈપ સારો હોય ઉચ્ચ ગુણવત્તાની સાથે સાથે ઉપજ આપવાની ભરપુર ક્ષમતા હોય તે જોવું પડે, એટલે તો આપણે બીજ રોકડેથી ખરીદ કરીયે છીએ જેથી આપણી પસંદગીનું લઇ શકીયે , નહીંતર ખબર છે ને ? ઉધારીમાં આપણે દુકાનવાળો કહે તે લેવું પડે છે કારણ કે આપણને પાકસંરક્ષણ ની દવામાં નવા મોલેક્યુલ અને કઈ જીવાત માટે કયું ઝેર સારું તેનું જ્ઞાન નથી એટલે તો નામઠામ વગરનું વાપરીએ છીએ . કૃષિને વિજ્ઞાન સાથે ભેટો કરાવશો તો ખેતી નફાકારક થશે .
